Bảo hiểm thất nghiệp: GIẢI PHÁP THIẾT THỰC CHO NGƯỜI LAO ĐỘNG

Bản in
Tiếng Việt

Sau hơn 3 năm thực hiện, đến nay bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đã được đánh giá là giải pháp thiết thực hỗ trợ kịp thời cho người lao động trong tỉnh khi thất nghiệp. Số lượng người lao động đăng ký bảo hiểm thất nghiệp ngày một tăng. Tuy nhiên, quá trình thực hiện đã có những dấu hiệu người lao động, doanh nghiệp lợi dụng những kẽ hở chính sách để trục lợi do nhận thức không đúng về loại hình bảo hiểm này.

Sau hơn 3 năm thực hiện, đến nay bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đã được đánh giá là giải pháp thiết thực hỗ trợ kịp thời cho người lao động trong tỉnh khi thất nghiệp. Số lượng người lao động đăng ký bảo hiểm thất nghiệp ngày một tăng. Tuy nhiên, quá trình thực hiện đã có những dấu hiệu người lao động, doanh nghiệp lợi dụng những kẽ hở chính sách để trục lợi do nhận thức không đúng về loại hình bảo hiểm này.

 Số người tham gia ngày một tăng

      Năm 2009, Luật BHTN bắt đầu có hiệu lực nhưng doanh nghiệp và người lao động chưa mặn mà. Vào thời điểm đó, dù rất nỗ lực trong công tác tuyên truyền, vận động, toàn tỉnh mới chỉ có hơn 45 nghìn người từ 386 đơn vị tham gia BHTN. Tuy nhiên, bước sang năm 2011 con số này đã bắt đầu thay đổi. Đến 6 tháng đầu năm 2012, toàn tỉnh tăng lên hơn 115,9 ngàn người tham gia từ khoảng 3000 đơn vị. Riêng khối doanh nghiệp tăng từ 10-15 nghìn lao động/năm. Tại Khu Công nghiệp Quang Châu (Việt Yên), mỗi doanh nghiệp có đến 5-6000 lao động tham gia. Theo quy định, lao động khi thất nghiệp đến đăng ký và được thẩm định hồ sơ tại Trung tâm giới thiệu việc làm tỉnh, Sở Lao động – thương bình & Xã hội tỉnh. Ông Nguyễn Hữu Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm giới thiệu việc làm tỉnh cho biết:  “Vượt qua những khó khăn ban đầu nay công tác tiếp nhận, xử lý, thẩm định hồ sơ đã dần đi vào khuôn khổ, tạo điều kiện thuận lợi cho người lao động. Sau khi đăng ký, nộp hồ sơ tại trung tâm, người lao động nhanh chóng nhận được chế độ tại BHXH các huyện, thành phố theo đúng quy định.” Chính vì thế, số lao động được thanh toán BHTN ngày một tăng. Nếu như năm 2010 có 703 người được hưởng BHTN với số tiền khoảng 1,8 tỷ đồng thì năm 2011 là 2387 trường hợp với số tiền BHTN là 2,5 tỷ đồng. Và 6 tháng đầu năm 2012 đã có 1223 trường hợp với số tiền 3,7 tỷ đồng. BHTN cũng đã tạo điều kiện thuận lợi cho nhiều lao động làm việc ở tỉnh khác nhưng đăng ký tại tỉnh Bắc Giang về hưởng chế độ tại địa phương. Theo ông Dương Văn Lập, Trưởng phòng thu, Bảo hiểm xã hội tỉnh, với 2% quỹ tiền lương phải bỏ ra, nhiều doanh nghiệp, người lao động đã tự giác thực hiện chính sách này. Nhất là trong tình hình kinh tế có nhiều biến động, khiến việc làm của người lao động thiếu bền vững. Vì vậy, chính sách BHTN được coi là một giải pháp hỗ trợ kịp thời cho lao động nếu bị mất việc làm. Ngoài các chế độ đãi ngộ khác như hỗ trợ nhà trọ, ăn ca,   phụ cấp, ... việc doanh nghiệp chủ động đóng BHTN cho công nhân cũng là một cách để giữ chân lao động, khiến người lao động yên tâm làm việc, giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong sản xuất, tăng tính cạnh tranh. Có thể nói BHTN đến thời điểm này đã thành công và được xem như là “người bạn đồng hành” giúp người lao động trong lúc khó khăn.

     Ngăn chặn tình trạng  trục lợi                                                                   

      Luật BHTN bước đầu có tác dụng, được dư luận đồng tình ủng hộ. Tuy nhiên, quá trình thực hiện, Luật Bảo hiểm thất nghiệp đã bộc lộ kẽ hở lớn. Theo ông Nguyễn Xuân Quang, trưởng phòng BHTN, Trung tâm giới thiệu việc làm tỉnh, đó là khái niệm thất nghiệp chưa rõ ràng. Nhiều lao động có chủ ý sau một năm làm việc (đóng đủ 12 tháng BHTN) tự ý bỏ việc, về quê, hoàn toàn không do doanh nghiệp thiếu việc làm (trên quyết định nghỉ việc chỉ ghi “về quê” hoặc “thôi việc”, không thể hiện rõ nguyên do vì sao thất nghiệp), sau đó đi đăng ký thất nghiệp để được hưởng trợ cấp 3 tháng thất nghiệp (bằng 60% lương). Thậm chí có những trường hợp “xin” chủ doanh nghiệp một quyết định nghỉ việc “giả” để hưởng trợ cấp thất nghiệp. Trên thực tế, họ có thể quay trở lại làm việc cũng chính tại nơi này và chỉ 1 tháng sau có thể tiếp tục vừa hưởng trợ cấp thất nghiệp vừa có việc làm mới tham gia BHTN. Phổ biến nhất là những trường hợp lao động ở tỉnh Miền Nam về quê vào dịp Tết. Chính vì vậy, vào những tháng đầu năm, số tiền chi cho BHXH tăng lên gấp 2,3 lần so với các tháng trong năm. Nhiều trường hợp, số tiền lương hàng tháng của lao động làm cán bộ thanh toán chế độ giật mình. Ngay trong tháng 8, BHXH tỉnh vừa thanh toán BHTN cho một lao động từ Quảng Ninh với số tiền trợ cấp lên đến 11 triệu đồng/tháng. Ông Nguyễn Xuân Thành, Trưởng phòng chế độ BHXH cho biết: “Những trường hợp như vậy, họ có đầy đủ hồ sơ hợp pháp, nên BHXH buộc phải giải quyết chế độ, dù nhiều trường hợp này nhận trợ cấp thất nghiệp trong lúc đang có việc làm.” Bởi hiện nay, quy định hưởng trợ cấp thất nghiệp rất đơn giản, chỉ yêu cầu lao động “Đã đóng BHTN đủ 12 tháng trở lên trong thời gian 24 tháng trước khi thất nghiệp; đã đăng ký thất nghiệp với cơ quan BHXH, chưa tìm được việc làm kể từ ngày đăng ký thất nghiệp” là có thể đến lĩnh BHTN. Cũng theo ông Thành, chính sách BHTN phải được hiểu đúng nghĩa là hỗ trợ người thất nghiệp. Tuy nhiên, nhiều lao động và doanh nghiệp có nhận thức đã đóng BHTN là phải tìm cách “hồi vốn”. Vì vậy, sẽ không tránh khỏi trường hợp doanh nghiệp và lao động cùng “móc ngoặc” chỉ ký hợp đồng lao động 1 năm, để sau đó trục lợi từ quỹ BHTN, nhất là những số lao động có mức lương đến 20 triệu đồng/tháng.

    Vấn đề ở đây là các cơ quan chức năng không có biện pháp xác minh cũng như không đủ sức làm rõ các trường hợp nộp hồ sơ xin hưởng bảo hiểm thất nghiệp có thực sự đang thất nghiệp hoặc không xin được việc hay không, nhất trong số hàng ngàn lao động đăng ký. Và hiện nay cũng chưa có phần mềm để quản lý, phát hiện những trường hợp trục lợi nhiều lần từ quỹ BH này.

Những tháng đầu năm được cho là mùa nhảy việc của lao động phổ thông và cũng làm gia tăng số lượng người đi đăng ký hưởng bảo hiểm thất nghiệp. Lý do để nhảy việc ngoài lương thấp thì giờ đây có thêm một nguyên nhân nữa đó là nhảy việc để được “lĩnh” tiền bảo hiểm thất nghiệp...       
       Để chính sách BHTN thiết thực và đúng người, đúng đối tượng, ngoài việc tuyên truyền, nâng cao nhận thức người lao động, doanh nghiệp, chính sách BHTN cần phải sửa đổi chặt chẽ, có cách quản lý khoa học, bài bản hơn. Cùng đó, có chế tài nghiêm minh với trường hợp trục lợi.

 

(Báo Bắc Giang)

Ảnh bản vẽ

Bắc Giang điểm đến của các nhà đầu tư
Mẫu báo cáo của DN

Thống kê truy cập
  • Tổng lượt xem tin:18023383
  • Trong ngày:3531
  • Trong tuần:17701
  • Trong tháng:654322
  • Trong năm:18023383